INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY INTERNETOWY POLSKI SŁOWNIK BIOGRAFICZNY
iPSB
  wyszukiwanie zaawansowane
 
  wyszukiwanie proste
 
Biogram Postaci z tego okresu

Olechno Dowojnowicz h. Zaręba  

 
 
brak danych - przed 1464
Biogram został opublikowany w latach 1939-1946 w V tomie Polskiego Słownika Biograficznego.
 
 
 
Spis treści:
 
 
 
 
 

Dowojnowicz Olechno, pan litewski w l. 1432–1459, jak nazwisko ojczycowe wskazuje, syn Dowojny, może Dowojny Wyszgierdowicza, który w r. 1401 zaświadczył unię wileńską. Dowojnowicze należeli do rodu Gineta Konczewicza, który w unii horodelskiej przyjął herb Zaręba. Pieczęć z tym herbem (z napisem łacińskim!) przywiesił Olechno do dwóch aktów unii Zygmunta Kiejstutowicza, a to: trockiego z r. 1433 i grodzieńskiego z r. 1434. W tymże roku otrzymał od tego wielkiego księcia »za służby« dobra w powiecie nowogrodzkim, a w następnym roku 1435 widzimy go na stanowisku starosty lidzkiego. Widocznie jednak już niebawem porzucił koło stronników Zygmunta, skoro w następnych latach występował w dokumentach bez żadnej godności i urzędu. Po katastrofie tego wielkiego księcia w r. 1440 należał Olechno wraz z bratem swym Andruszką do stronników Kazimierza Jagiellończyka, który wynagrodził im potem te zasługi licznymi nadaniami na Litwie, Podlasiu i Wołyniu. Powrócił też niebawem Olechno do urzędów na Litwie, w r. 1452 jawi się z tytułem starosty brzeskiego, a ok. r. 1458 objął (po Onaczu) kasztelanię trocką. Żoną jego była Barbara (Waśka) Iliniczówna, której w r. 1459 zapisał tytułem wiana dobra w Mińszczyźnie (Tarasowicze). Nie żyje już w r. 1464, w którym jest wzmianka o nim jako nieboszczyku.

Brat jego, Andruszko D., przywiesił pieczęć swą z herbem Zaręba (z napisem ruskim!) do aktu unii grodzieńskiej 1434 r. W r. 1440 z ramienia stronnictwa wiernego synom Jagiełły posłował on do króla Władysława (Warneńczyka), z zaproszeniem na tron wielkoksiążęcy litewski brata jego, Kazimierza. Za jego rządów na Litwie brał udział w charakterze namiestnika grodzieńskiego parokrotnie w poselstwach. W sierpniu r. 1452 widzimy Andruszkę znów w poselstwie litewskim na zjeździe sieradzkim w sprawie zapewnienia Litwie posiadania Wołynia. Synem jego był Jan Andruszkowicz D., dzierżawca wołkowyski w l. 1478–95 i dorsuniski w r. 1499, a być może, że i Jakub D., starosta drohiczyński, który wraz z synami swymi: Jerzym, starostą dowgowskim, i Andrzejem, podpisuje szereg aktów w sprawie unii z Polską w l. 1499–1501.

Trzeci brat Olechny, Iwaszko D., należał do rzędu tych bojarów litewskich, którzy jako stronnicy Świdrygiełły podpisali rozejm w Czartorysku w r. 1431, nie przywiesił natomiast swej pieczęci do aktów unii Zygmunta Kiejstutowicza, którego popierali dwaj jego bracia. Za to później, za rządów Kazimierza Jagiellończyka, był – prawdopodobnie jak oni – gorliwym stronnikiem wielkiego księcia, który też wynagrodził go nadaniem majątku w Brasławszczyźnie. Jako dziedzic Czaszyc sporządził Iwaszko w r. 1459 testament, czyniąc zapis na rzecz żony swej, Anny, która po rychłej jego śmierci, w r. 1460, fundowała kościół w Krupie w pow. lidzkim, uposażając go majątkami (w Pińszczyźnie), przypadłymi jej nieboszczykowi mężowi w dziale z bratem Olechną. Syn jej jednak, Piotr, odmówił zatwierdzenia temu nadaniu. Tego Piotra spotykamy pośród posłów wielkiego księcia Aleksandra i sejmu litewskiego, odnawiających umowy w sprawie unii z panami rady koronnej w r. 1501.

 

Akty unii Polski z Litwą wyd. Kutrzeba St. i Semkowicz Wł.; Kodeks dypl. kościołów i katedry wileńskiej wyd. Fijałek J. ks. i Semkowicz Wł.; Archiwum Sanguszków, t. I i III; Russk. istoricz. bibl. t. XXVII zob. indeks pod Dowojnowicz; Długosz, Hist. Pol., IV; Buczynskyj B., Przyczynki do czasiw w. kn. Świdryhajła (Zap. Tow. Szewcz. 1907); AGZ VI; Leontowicz, Akty lit. metr. I; Semkowicz Wł., O litewskich rodach bojarskich zbratanych z szlachtą polską w Horodle 1413 r. (»Rocz. Herald.« VII 214 n.); Halecki O., Ostatnie lata Świdrygiełły, 175, 203; tenże, Dzieje Unii Jagiell., I 333, 339, 419; Boniecki, Poczet rodów W. Ks. Lit., 48.

Władysław Semkowicz

 
 
 
Za treści publikowane na forum Wydawca serwisu nie ponosi odpowiedzialności i są one wyłącznie opiniami osób, które je zamieszczają. Wydawca udostępnia przystępny mechanizm zgłaszania nadużyć i w przypadku takiego zgłoszenia Wydawca będzie reagował niezwłocznie. Aby zgłosić post naruszający prawo lub standardy współżycia społecznego wystarczy kliknąć ikonę flagi, która znajduje się po prawej stronie każdego wpisu.

Media

 
 
 

Postaci z tego okresu

 

w ipsb

 
 

Paweł Popielski h. Nałęcz

brak danych - między 9 IX 1539 a 27 X 1540
archidiakon płocki
 
więcej  
  Wyślij materiały Wyślij ankietę
 
     
Mecenas
 
Uzywamy plików cookies, aby ułatwić Ci korzystanie z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Jeśli nie blokujesz tych plików, to zgadzasz się na ich użycie oraz zapisanie w pamięci urządzenia. Pamiętaj, że możesz samodzielnie zarządzać cookies, zmieniając ustawienia przeglądarki.
Informację o realizacji Rozporządzenia o Ochronie Danych Osobowych (RODO) przez FINA znajdziesz tutaj.